2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 31. unsuru, araçlarda yönetmelikte belirtilen gereçlerin bulundurulmasını mecburî tutuyor. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 2026 trafik idari para cezası rehberine nazaran, bu gereçleri araçta bulundurmayan, kullanmayan ya da kullanılır durumda tutmayan şoförlere 1.246 TL idari para cezası uygulanıyor.
Asıl liste ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Araçlarda Bulundurulması Mecburi Gereçler” başlıklı 64. unsuru ve 1 sayılı cetvelinde yer alıyor. Yani bahis sırf toplumsal medyada dolaşan birkaç kalemden ibaret değil; hangi araçta hangi ekipmanın mecburî olduğu mevzuatta araç çeşidine nazaran farklı başka yazılmış durumda.
Yönetmelikte araba, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, alımlı araçlar ve lastik tekerlekli traktörler için kriko, bijon anahtarı, dış ışık donanımı için birer adet yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba yahut el feneri, karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri ile çekme halatı zarurî tutuluyor. Bu yüzden şoförlerin en çok konuştuğu kriko, bijon anahtarı, ampul, pense, tornavida, el feneri, patinaj zinciri ve çekme halatı nitekim mevzuatta yer alıyor.
Bunun yanında liste burada bitmiyor. Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç bütün motorlu araçlarda en az iki adet reflektör bulundurulması gerekiyor. Ayrıyeten araba, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, alımlı ve tehlikeli husus taşıyan bütün araçlarda yangın söndürme aygıtı da mecburî ekipman ortasında yer alıyor. Şehirlerarası yolcu taşıyan motorlu araçlarda ise stepne de ayrıyeten zarurî tutuluyor.
Ceza tarafında kritik nokta sırf ekipmanın araçta bulunması değil, kullanılır durumda olması. Emniyet’in 2026 ceza rehberi ile Kanun’un 31. unsuru birlikte okunduğunda, eksik, bozuk ya da kullanılamaz haldeki mecburî gereçler de cezai süreç kapsamına giriyor. Şoför tıpkı vakitte araç sahibi değilse, tıpkı ölçüde ceza tescil plakasına da ayrıyeten düzenlenebiliyor.
Bu nedenle bagaj denetiminde yalnızca kriko ve bijon anahtarına bakmak yetmiyor. Reflektörlerin tam olup olmadığı, yangın söndürme aygıtının araçta bulunup bulunmadığı ve ekipmanların çalışır halde tutulup tutulmadığı da direkt kontrol konusu.
