Kuantum bilgisayarlar yıllardır geleceğin en güçlü teknolojilerinden biri olarak görülüyor. Lakin bu güç, sadece bilimsel araştırmalar ya da yeni jenerasyon hesaplamalar için değil, internet güvenliği açısından da kritik bir dönüm noktası manasına geliyor. Yayınlanan iki yeni çalışma, internet trafiğini, bankacılık süreçlerini ve kripto para transferlerini koruyan şifreleme metotlarının beklenenden daha erken tehdit altına girebileceğini ortaya koydu.
10 Saniyede Özet
Yeni araştırmalar, internet güvenliğinde yaygın kullanılan şifreleme formüllerinin kuantum bilgisayarlar tarafından beklenenden daha erken kırılabileceğini gösteriyor.
Özellikle Bitcoin, kripto para transferleri ve kimi dijital finans altyapıları, kuantum taarruzlarına karşı daha büyük risk altında olabilir.
Uzmanlar, post-kuantum şifreleme sistemlerine geçişin ertelenmemesi gerektiğini ve hazırlıkların şimdiden başlamasının kritik olduğunu vurguluyor.
Araştırmaların merkezinde, günümüzde yaygın olarak kullanılan Eliptik Eğri Ayrık Logaritma Sorunu yani ECDLP tabanlı şifreleme sistemleri bulunuyor. Bu yol, klasik bilgisayarlar için son derece güç çözülen matematiksel bir soruna dayanıyor ve bu nedenle internet üzerinde inançlı bağlantının temel taşlarından biri olarak kabul ediliyor. Bitcoin dahil olmak üzere birçok büyük kripto para sistemi de misal muhafaza düzeneklerine güveniyor.
Klasik bilgisayarların zorlandığı bu cins matematiksel sorunlar, kuantum bilgisayarlar için çok daha ulaşılabilir hale geliyor. Bu yüzden uzun müddettir kuantum çağında mevcut şifreleme standartlarının yetersiz kalabileceği konuşuluyordu. Ama bugüne kadar en büyük mahzur, gereğince güçlü bir kuantum bilgisayar inşa etmenin teknik olarak mümkün olmamasıydı. Yeni çalışmalar ise bu pürüzün düşündüğümüz kadar uzak olmayabileceğini gösteriyor.
Kübit sayısındaki kestirimler süratle düşüyor
Son yıllarda yalnızca kuantum donanımı gelişmedi, birebir vakitte şifre kırma algoritmaları da daha verimli hale geldi. 2019 yılında RSA-2048 üzere benzeri güvenlik sistemlerini kırmak için yaklaşık 20 milyon kübit gerektiği kestirim edilirken, bu sayı 2026 yılı prestijiyle 100 bin kübit düzeyine kadar indi. Tıpkı süreçte kuantum donanımında da büyük sıçrama yaşandı. 2019’da 50 kübit düzeyi yeni aşılmışken bugün 1.000’in üzerinde kübite sahip sistemler bulunuyor. Hatta şimdi hesaplama hedefiyle kullanılmamış olsa da 6.100 kübitlik dizilerden kelam ediliyor.
Bu tablo, kuantum tehditlerinin teoriden pratiğe geçiş mühletini önemli biçimde kısaltıyor.
10 Bin kübitlik sistem bile risk oluşturabilir
Araştırmacılardan biri olan Dolev Bluvstein ve takımı, ECDLP tabanlı şifrelemenin sadece 10 bin kübitlik bir kuantum sistemle kırılabileceğini öne sürüyor. Bu senaryoda süreç müddeti birkaç yılı bulabiliyor. Yani bu çeşit bir taarruz anlık değil, uzun vadeli ve yüksek kaynak gerektiren bir süreç olurdu. Buna karşın, daha evvelki varsayımlarla karşılaştırıldığında bu sonuç hayli dikkat cazip.
Google Quantum Research grubunun yer aldığı öbür çalışma ise daha da çarpıcı bir tablo çiziyor. Buna nazaran 500 bin kübitlik bir kuantum bilgisayar, tıpkı şifreleme sistemini sadece 9 dakikada çözebilir. Bu türlü bir mühlet, bilhassa blockchain ağlarında süreç onayı öncesindeki kısa vakit aralıklarını amaç alan hücumlar açısından önemli bir tehdit manasına geliyor. Araştırmacılar, bu türlü bir sistemin kripto para transferlerini ele geçirip fonları farklı bir adrese yönlendirmek için teorik olarak kullanılabileceğini belirtiyor.
Kripto Paralar Daha Büyük Risk Altında
Uzmanlara nazaran bu gelişmelerden en fazla etkilenebilecek alanların başında kripto para ekosistemi geliyor. Zira merkeziyetsiz sistemler, klasik finans kurumları üzere hücum sonrası süratli ve merkezden yönetilen güvenlik tedbirleri alma konusunda daha sonlu imkanlara sahip. Bilhassa süreç onayı öncesindeki kısa mühletlerin amaç alınabilmesi, kripto transferlerini klasik dijital ödeme sistemlerine kıyasla daha hassas hale getiriyor.
Bu nedenle Bitcoin ve gibisi sistemlerin kuantum tehdidine karşı daha erken savunmasız hale gelebileceği istikametinde değerlendirmeler yapılıyor.
Post-Kuantum periyoda geçiş artık ertelenmemeli
Kuantum tehditlerine karşı tahlil olarak post-kuantum kriptografi yani PQC öne çıkıyor. Bu yeni jenerasyon şifreleme yolları, kuantum bilgisayarların avantajlarını etkisiz hale getirecek biçimde tasarlanıyor. Kimi internet tarayıcıları şimdiden kuantum hücumlarına güçlü şifreleme seçenekleri sunmaya başlamış durumda. Google da daha evvel 2029 yılına kadar post-kuantum kriptografiye geçiş daveti yapmıştı.
ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü yani NIST de gelecekte standart haline gelebilecek birtakım post-kuantum algoritmaları belirlemiş durumda. ABD federal hükümetinin 2035 yılına kadar bu sistemlere geçmeyi planladığı belirtiliyor. Fakat uzmanlar, bu tarihin beklemek için rahat bir takvim olmadığını düşünüyor. Yeni çalışmalar, geçiş için mevcut vakit penceresinin hudutlu olduğunu ve hazırlıklara bugünden başlanması gerektiğini net biçimde ortaya koyuyor.
Editörün notu
Kuantum bilgisayarların internet şifrelerini kırması hâlâ bugünden yarına gerçekleşecek bir gelişme değil. Lakin artık bu riskin yalnızca teorik bir gelecek senaryosu olmadığı daha açık görülüyor. Bilhassa bankacılık, internet güvenliği ve kripto para dünyasında faaliyet gösteren kurumlar için post-kuantum periyoda hazırlık, ertelenebilir bir gündem olmaktan çıkmış durumda.
