10 Saniyede Özet
Yeni unsur, yüzde 40 ve üzeri ortopedik pürüzü olup bu nedenle şoför dokümanı alamayan bireyleri de ÖTV istisnası kapsamına ekliyor.
2026’da engelli araç istisnasında üst fiyat 2.873.900 TL, yerli katkı oranı kaidesi ise en az yüzde 40 olarak uygulanıyor.
Hangi aracın bu kapsama gireceği yalnızca model ismine değil, şimdiki satış bedeline ve yerlilik kaidesine da bağlı olarak şekilleniyor.
Engelli araçlarında ÖTV istisnası zati vardı. TBMM Genel Şurasında kabul edilen yeni unsur ise bu çerçeveyi genişleterek, pürüz oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden ortopedik pürüzü nedeniyle hakkında şoför dokümanı alamayacağına karar verilen bireyleri de kapsama aldı.
Düzenlemenin dikkat çeken yanı, sıfırdan yeni bir sistem kurmasından çok mevcut istisnanın dışında kalan bir kümesi içeri alması. Meclis duyurusunda, bu bireyler için kanun kapsamında belirlenen taşıtların birinci iktisabında 10 yılda bir sefere mahsus ÖTV istisnası uygulanacağı belirtiliyor; tıpkı duyuruda birleşimin sonraki güne bırakıldığı da yer alıyor.
Türkiye’de engelli bireyler için araç alımında vergi istisnası yeni bir başlık değil. Asıl değişiklik, mevcut uygulamanın hudutlarının tekrar çizilmesinde ortaya çıkıyor. Genel Heyette kabul edilen önergeyle, ortopedik pürüzü nedeniyle şoför evrakı alamayan ve mani oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de istisna kapsamına alındı. Buradaki kritik söz, “ilk iktisap” ve “10 yılda bir sefere mahsus” çerçevesi. Yani düzenleme, makul şartları taşıyan araçların birinci alımında uygulanacak bir istisnayı tanım ediyor.
Yeni unsur kimleri kapsıyor?
Meclis duyurusundaki tabir direkt bu kümesi tanım ediyor: Mahzur oranı yüzde 40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden, ortopedik mahzurları nedeniyle hakkında şoför dokümanı alamayacağına karar verilen bireyler. Bu tarafıyla değişiklik, “yüzde 40 ve üzeri herkes için yeni bir ÖTV’siz araç hakkı” formunda okunmaktan çok, daha evvel kapsam dışında kalan belli bir kümenin sisteme dahil edilmesi olarak görülmeli.
Mevcut vergi rehberinde de engelli araç istisnasının tek tip bir yapıdan oluşmadığı görülüyor. Gelir Yönetimi Başkanlığı’nın rehberinde, engellilik derecesi yüzde 90 ve üzerinde olanlar ile yüzde 90’ın altındaki durumlar başka başlıklar altında ele alınıyor; yüzde 90’ın altındaki kısımda şoför dokümanı ve hareket ettirici aksamda özel tertibat değerlendirmeleri ayrıyeten işleniyor.
2026’da geçerli limit ve yerlilik kuralı ne söylüyor?
İstisnanın kapsamı sadece sıhhat durumu ya da raporla sonlu değil. 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, malul yahut engellilerin taşıt alımlarındaki istisna meblağı 2.873.900 TL olarak uygulanıyor. Tıpkı resmi çerçevede, istisna kapsamında alınacak araçlar için yerli katkı oranının en az yüzde 40 olması kuralı da bulunuyor.
Bu yüzden teorik olarak kapsama girmekle fiilen araç alabilmek tıpkı şey değil. Aracın aktüel satış bedeli, vergi dahil toplam meblağı ve yerlilik kriteri birlikte bedellendiriliyor. Öbür bir deyişle, sırf model ismi değil, o modelin hangi versiyonunun hangi fiyatla satıldığı da belirleyici oluyor.
Hangi araçlar için kapı açılıyor?
Piyasada sık anılan birtakım yerli üretim modeller bu başlık altında gündeme geliyor. Lakin burada sabit ve değişmez bir liste varmış üzere yaklaşmak aldatıcı olabilir. Zira uygunluk, hem 2026 için geçerli 2.873.900 TL hududuna hem de en az yüzde 40 yerli katkı kaidesine bağlı. Bir modelin bir donanım düzeyi kapsama girerken öteki bir versiyonu limit dışında kalabiliyor.
Bu nedenle düzenleme konuşulurken en sağlıklı çerçeve, “hangi markalar alınabilir” sorusundan evvel “hangi araçlar şimdiki bedel ve yerlilik kuralını karşılıyor” sorusuna odaklanmak oluyor. Haber bedelini oluşturan taraf da burada yatıyor: araç listesi kadar, istisnanın kimler için ve hangi sonlar içinde genişlediği ehemmiyet taşıyor.
