Son yılların en büyük trendi yapay zekaya pek çok marka da adapte oluyor. En kıymetli adaptasyon süreçlerinden birini de internet tarayıcıları gerçekleştiriyor. Yapay zeka casusları, yapay zeka ile yaptığınız işleri otomatikleştiriyor ve sizin yerinize, nizamlı bir formda daha evvelce ayarladığınız süreçleri, sizin yerinize gerçekleştiriyor. Bunların yapılmasını sağlayan en değerli alanlar da yapay zeka casusları için tasarlanan tarayıcılar.
Opera Yapay Zekâ Ar-Ge Yöneticisi Monika Kurczyńska ile, Opera Neon ve yapay zeka casuslarını konuştuğumuz bu yazılı röportajda, merak edilen soruları sorduk. İşte sorular ve karşılıkları;
Yapay Zeka Casusları Nasıl Çalışıyor?
Opera Neon, yapay zekâ özellikleri eklenmiş klasik bir tarayıcı mı yoksa baştan itibaren AI-native bir eser olarak mı tasarlandı?
Opera Neon, 30 yıllık tarayıcı inovasyonumuzdan yararlanıyor lakin aslında sıfırdan AI-agentic bir tarayıcı olarak tasarlandı. Yani mevcut bir tarayıcıya yalnızca yapay zekâ özellikleri eklemedik. Tarayıcının maksadını baştan aksiyon odaklı olacak formda yine düşündük.
Mimari stratejimiz birkaç temel ögeden oluşuyor.
LLM-agnostic motor
Neon, kendi geliştirdiğimiz bir AI motoruyla çalışıyor ve vazife cinsine nazaran en uygun modeli (OpenAI, Google gibi) akıllı formda seçebiliyor.
Çift yürütme ortamı
• Tarayıcı içindeki misyonlar (Do) kullanıcının kendi tarayıcı oturumunda lokal olarak çalışır.
• Daha ağır üretim misyonları (Make) için Neon Avrupa’daki sunucularımızda bir sanal makine ortamı oluşturur ve gerekli araçları burada çalıştırır.
Bağlamsal “Tasks” mimarisi
Tarayıcı sekmeleri misyon konteynerleri içinde bir ortaya getirilir. Böylelikle yapay zekâ kullanıcı iş akışı için kalıcı bir bağlam ve hafıza oluşturabilir.
Cards ile iş akışı özelleştirme
Neon’da “Cards” ismini verdiğimiz bir özellik de bulunuyor. Bu kartlar komutlara ek yetenekler kazandıran araçlar üzere çalışıyor. Örneğin tarz ayarları, çıktı formatı yahut özel talimatlar eklenebiliyor. Kullanıcılar sık yaptıkları misyonlar için kendi workflow kartlarını oluşturabiliyor ve Cards mağazası üzerinden öteki kullanıcıların oluşturduğu iş akışlarını da keşfedebiliyor.
Yapay zekâ casuslarının kullanıcı ismine süreç yapması herkesi etkileyen bir fikir. Kullanıcıların denetimi kaybetmemesi için tecrübesi nasıl tasarladınız?
Opera Neon’u denetimsiz çalışan bir bot üzere değil, kullanıcıyla birlikte çalışan bir partner üzere tasarladık. Bu yüzden kullanıcı denetimi her vakit korunuyor.
Ajanı her vakit kullanıcı seçer
Tarayıcı daha güçlü bir casusa geçmeyi önerdiğinde (örneğin 1 Minute Research yahut Neon Make), kesinlikle kullanıcıdan onay ister. Kullanıcı isterse kabul eder, isterse sohbet modunda devam eder.
Gerçek vakitli görünürlük ve kontrol
“Do” casusu çalışırken atacağı adımları kullanıcıya gösterir ve süreçleri sayfa üzerinde canlı olarak gerçekleştirir. Kullanıcı istediği anda süreci durdurabilir, bekletebilir ya da büsbütün denetimi geri alabilir.
Bağlamsal farkındalık
Arayüz, yapay zekânın hangi sekmeleri yahut vazifeleri referans aldığını açıkça gösterir. Böylelikle kullanıcı yapay zekânın hangi bilgilere dayanarak hareket ettiğini görebilir.
Günlük internet kullanımında getirdiği en temel değişim sizce nedir?
En temel değişim, pasif tarayıcı kullanımından yapay zekâ ile etkin bir iş birliğine geçiş.
Yaklaşık otuz yıldır tarayıcılar bilgiye ulaşmak için kullanılan pasif araçlardı. Kullanıcılar sekmeler ortasında geçiş yapar, kopyala-yapıştır yaparak bilgiyi kendileri toplar ve düzenlerdi.
Opera Neon ise bu yaklaşımı değiştiriyor. Artık odak noktası sadece bilgi bulmak değil, direkt misyonları tamamlamak. Biz buna “agentic web” diyoruz. Bu modelde yapay zekâ casusları kullanıcının niyetini anlayarak karmaşık iş akışlarını yönetiyor ve yalnızca yanıt vermekle kalmayıp tamamlanmış sonuçlar sunuyor.
Bir kullanıcı Opera Neon’u birinci defa kullandığında bunun klâsik bir tarayıcı olmadığını hangi anlarda açıkça fark eder?
Bu fark genelde daha birinci kullanımda ortaya çıkıyor. Bunun birkaç nedeni var.
Start Page Komut Merkezi
Geleneksel bir URL çubuğu yerine tecrübe ana sayfadaki arama alanıyla başlıyor. Bu alan aslında bir komut merkezi üzere çalışıyor. Kullanıcılar ne yapmak istediklerini doğal bir lisanla yazabiliyor, belge yükleyebiliyor ya da sesli komut verebiliyor.
Akıllı Mod Önerisi
Kullanıcıların “yapay zekâyı nasıl kullanacağım?” diye düşünmesine gerek kalmıyor. Arama kutusuna bir istek yazıldığında Neon bunu otomatik olarak tahlil ediyor ve Neon Chat, Do, Make ya da araştırma casuslarından en uygun olanı öneriyor. Böylelikle hakikat aracı seçme kısmındaki karmaşa ortadan kalkıyor.
Sekmeler Yerine Görevler
Kullanıcılar ayrıyeten klasik sekme yapısından farklı bir arayüzle karşılaşıyor. Neon’da gezinti “Tasks” yani vazifeler üzerinden düzenleniyor. Bir misyon, ilgili sekmeleri bir ortaya getiriyor ve yapay zekânın birden fazla kaynağı birebir anda tahlil edip karşılaştırmasına imkan tanıyor.
Aktif Eylem
En dikkat cazibeli an ise tarayıcının nitekim harekete geçtiğini görmek oluyor. “Do” özelliği sayesinde kullanıcılar Neon’un sayfalar ortasında gezindiğini, formları doldurduğunu ya da bir seyahat rezervasyonu yaptığını direkt tarayıcı içinde izleyebiliyor.
Yapay zekâ casuslarının web üzerinde etkin olarak süreç yapabilmesi performans, gecikme ve ölçeklenebilirlik açısından zorluklar yaratıyor olmalı. En büyük teknik zorluklar nelerdi?
En büyük teknik zorluklardan biri, yapay zekâya dinamik web sayfalarını yanlışsız biçimde “görmeyi” ve onlarla etkileşim kurmayı öğretmekti. Üstelik bunu gecikme yaratmadan ve kapalılık riski oluşturmadan yapmak gerekiyordu.
Bunun için Neon web sitelerini DOM ağacı ve sayfa yerleşim bilgileri üzerinden tahlil ediyor. Bu sayede sayfayı kaydırmadan tüm yapıyı anlayabiliyor ve çok daha süratli etkileşim kurabiliyor.
Ayrıca kaynak ağır üretim misyonlarında — örneğin bir web uygulaması geliştirmek üzere — süreçleri kullanıcının aygıtında çalıştırmak yerine Avrupa’daki bulut sunucularımıza aktarıyoruz. Böylelikle donanım sınırlamalarını ortadan kaldırıyoruz.
Yapay zekâ sistemleri kullanıcı ismine hareket ettiğinde güvenlik ve bilgi kapalılığı kritik hale geliyor. Opera Neon kullanıcı verisini nasıl koruyor?
Avrupa merkezli bir şirket olarak kapalılık yaklaşımı bizim için temel bir husus.
Hassas süreçler için mahallî yürütme
Neon’un “Do” özelliği büsbütün kullanıcının lokal tarayıcı oturumunda çalışır. Bu sayede giriş bilgileri, çerezler yahut ödeme ayrıntıları Opera’ya ya da üçüncü taraf AI sunucularına gönderilmez.
Sıkı data saklama politikası
Yapay zekânın süreç planlaması için gerekli web sayfası içerikleri sunucularımıza şifrelenmiş formda gönderilir ve kimse tarafından erişilemez. Bu bilgiler 24 saat içinde silinir.
AI eğitiminde kullanılmaz
Kullanıcı bilgilerinin ve etkileşimlerinin modellerimizi ya da iş ortaklarımızın modellerini eğitmek için kullanılmamasını garanti eden sıkı mutabakatlarımız bulunur.
Şeffaflık
Neon planladığı adımları yan panelde açıkça gösterir, kritik süreçler için kullanıcıdan onay ister ve kullanıcıların istedikleri anda müdahale edebilmesine müsaade verir. Ayrıyeten Neon’un web sayfalarını tahlil etme özelliği kullanıcı tarafından büsbütün kapatılabilir.