Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5G sürecine ait kapsamlı açıklamalarda bulundu. Uraloğlu, 5G’nin sadece bir bağlantı teknolojisi olmadığını, Türkiye’nin dijital dönüşüm seyahatinde değerli bir evreye karşılık geldiğini söyledi. Bu süreçte yerli ve ulusal tahlillerin hissesi arttıkça Türkiye’nin teknoloji alanındaki bağımsızlığının güçleneceğini söz etti.
Uraloğlu dünyada endüstriyel robotlardan özelleştirilmiş taşınabilir şebekelere, kritik altyapı idaresinden otonom sürüş sistemlerine uzanan geniş bir dönüşüm yaşandığını aktardı.
Endüstriyel robotların üretim sınırlarını akıllı hale getirerek verimliliği artırdığını, özelleştirilmiş 5G ağlarının ise işletmelere kendi gereksinimlerine uygun irtibat altyapıları sunduğunu belirtti. Bu yapıların birlikte çalışarak günlük hayatı, ekonomiyi ve toplumsal tertibi direkt etkilediğini söyledi.
Bu teknolojilerin sırf üretim suratını artırmadığını, birebir vakitte iş güvenliği ve çevresel sürdürülebilirlik açısından da kıymetli sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Uraloğlu endüstriyel robotların tehlikeli işleri üstlenmesiyle personel güvenliğinin arttığını, atık ölçüsünün azaldığını lisana getirdi.
Otonom araç teknolojilerinin ise trafik kazalarını önemli oranlarda düşürdüğünü, bunun can kayıplarının azalması ve sıhhat sistemleri üzerindeki yükün hafiflemesi manasına geldiğini söz etti. Özelleştirilmiş 5G ağlarının akıllı fabrikalarda makineler ortası bağlantısı güçlendirdiğini, üretim kesintilerini azalttığını ve tedarik zincirlerini daha sağlam hale getirdiğini söyledi.
Küresel ölçekte 5G kontaklarının süratle arttığını, 2029’a kadar dünya genelinde 5G temas sayısının yaklaşık 8,5 milyara ulaşmasının beklendiğini aktardı. Abonelik bazında ise 2030 sonunda 6,3 milyar 5G abonesine ulaşılacağı, bunun toplam taşınabilir aboneliklerin büyük kısmını oluşturacağı bilgisi paylaşıldı. Global 5G altyapı pazarının 2025 prestijiyle yaklaşık 47 milyar dolarlık bir hacme ulaşacağı öngörüsünün altını çizdi.
Türkiye’nin bu dönüşümde izleyici pozisyonunda kalmadığını belirten Uraloğlu son 25 yılda yapılan altyapı yatırımlarıyla dijital dönüşümün güçlü bir temele oturtulduğunu söyledi. Türkiye’nin fiber optik ağ uzunluğunun 657 bin kilometreye ulaştığını, yıl sonuna kadar bu sayının yaklaşık 750 bin kilometreye çıkarılacağını açıkladı.
Genişbant abone sayısının 106 milyonun, taşınabilir abone sayısının ise yaklaşık 102 milyonun üzerine çıkmasının planlandığını tabir etti. 5G’nin devreye alınmasıyla taşınabilir irtibat suratının yaklaşık 10 kat artacağını, daha süratli ve kesintisiz bir haberleşme altyapısının sağlanacağını lisana getirdi.
5G sürecinin mali ve idari altyapısının da tamamlandığını belirten Uraloğlu, Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom’un iştirakiyle gerçekleştirilen 5G yetkilendirme ihalesinde 3 milyar 534 milyon dolar gelir elde edildiğini açıkladı. 1 Nisan 2026 prestijiyle 5G hizmetlerinden birinci sinyalin alınacağını, iki yıl içinde hizmetin ülke genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığını söyledi.
Uraloğlu, 5G ile tam otonom sürüş sistemleri, akıllı yol uygulamaları ve uzaktan ameliyat üzere yüksek hassasiyet gerektiren hizmetlerin mümkün hale geleceğini aktardı.
Sanayide akıllı fabrikaların üretim süreçlerini optimize edeceğini, tarımda verimliliği artıracak dijital uygulamaların yaygınlaşacağını, medya alanında ise 8K kalitesinde kesintisiz canlı yayınların yapılabileceğini söz etti.
Bu dönüşümde temel önceliklerinden birinin teknolojinin yerli ve ulusal imkanlarla üretilmesi olduğunu vurgulayan Uraloğlu 5G yetkilendirme ihalesi kapsamında işletmecilere yerli malı dokümanlı eser kullanımında kademeli olarak yüzde 60’a varan yükümlülükler getirildiğini hatırlattı.
Milli haberleşme eserleri için de yüzde 30’a varan kullanım kurallarının tanımlandığını söyledi. Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi bünyesinde 160’tan fazla firma ve 8 binden fazla çalışanın yer aldığını, bu yapının yerli üretimi güçlendirdiğini aktardı.
Bakanlık tarafından 2023’te açılan 5G proje daveti kapsamında yerli firmalara AR-GE dayanağı sağlandığını belirten Uraloğlu, HTK ve TÜBİTAK iş birliğiyle yürütülen uçtan uca yerli ve ulusal 5G şebekesi çalışmalarında çekirdek şebeke, baz istasyonu ve yazılım bileşenlerinin geliştirildiğini söyledi. Karayollarında yürütülen akıllı ulaşım sistemleri projelerinde yerli 5G çekirdek şebeke ve ULak baz istasyonlarının devreye alındığını da kelamlarına ekledi.
