Türkiye’de sabit internet kullanıcılarının uzun müddettir lisana getirdiği sürat ve kapsama meseleleri, toplumsal medyada paylaşılan sürat testleri ve bu paylaşımlara verilen resmi karşılıklarla yine gündeme geldi.
Yüksek süratli fiber paket kullanan abonelerin birebir mesken içinde farklı odalarda irtibat problemleri yaşadığını aktarması ve bu durumun olağan olarak tanımlanması, internet hizmetlerinde sürat taahhütlerinin nasıl yorumlandığına dair yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Paylaşılan örneklerde, 1000 Mbps düzeyinde satılan fiber internet paketlerinde kablolu temas üzerinden yüksek indirme suratlarına ulaşıldığı görülüyor. Buna rağmen tıpkı irtibatın kablosuz kullanımda, bilhassa konutun farklı odalarında bariz formda düştüğü tabir ediliyor.
Bu paylaşımlara verilen karşılıklarda kablosuz ilişkilerde suratın %40 üzere makul bir yüzdesinin, kablolu temaslarda ise %80 üzere daha yüksek bir oranın temel alındığı belirtiliyor.
Şöyle düşünün, laptop yahut telefonlarda ethernet girişi bulunmuyor. Yani kablosuz olarak internet kullanmak zorundasınız. Lakin 1000 Mbps internetiniz olmasına karşın modem yanında 400 Mbps civarında bir sürat alıyorsunuz. Öbür bir odaya geçtiğinizde ise bu sürat 40-50 Mbps düzeyine kadar düşebiliyor.
Sahip olduğunuz gigabit internet suratını verecek daha kaliteli bir router alarak sorunu çözmek istediğinizde ise servis sağlayıcınız buna müsaade vermediğini söyleyebiliyor. O halde gerçekte 1000 Mbps internet mi satın aldınız yoksa çok daha düşüğüne mi razı olmak zorundasınız?
Kablosuz temas performansının modem pozisyonu, bina yapısı, kullanılan aygıtlar ve çevresel faktörlere bağlı olduğu biliniyor. Buna karşın kullanıcılar yüksek fiyatlı internet paketlerinde mesken içi kapsamanın temel bir beklenti haline geldiğini vurguluyor.
Özellikle gigabit olarak pazarlanan paketlerde ilişkinin sadece modeme yakın noktalarda güçlü olması, paket isimleriyle gerçek kullanım ortasındaki farkı daha görünür kılıyor.
Tartışmanın bir başka boyutunu da belirttiğimiz üzere modem ve router kullanımı oluşturuyor. Türkiye’de kimi sabit internet sağlayıcıları hizmeti kendi sağladığı modem yahut modem-router kombinasyonu üzerinden sunuyor.
Kullanıcıların büsbütün kendi modemlerini kullanmasına ya müsaade verilmiyor ya da bu tarafta teknik dayanak sağlanmıyor. Bu durum aslında farklı nedenlere bağlı olsa da daha gelişmiş Wi-Fi standartlarına sahip aygıtlar kullanmak isteyen aboneler için ek bir sınırlama oluşturuyor. Birtakım servis sağlayıcılar uygun fiyatlı ve kablosuz performansı düşük modem tercihi üzerinde diretirken denetimin de kendilerinde kalmasını istemeleri reaksiyon çekiyor.
Sosyal medyada büyüyen tartışmayla birlikte taahhüt edilen sürat kavramı da tekrar sorgulanıyor. Türkiye’de internet paketlerinde açıklanan suratlar teknik olarak azami sürat olarak tanımlanıyor. Gerçek kullanımda hangi suratın kâfi kabul edildiği ve hangi şartlarda sorun sayıldığı ise ölçüm yollarına dayanıyor.
Bu ölçümlerde de ekseriyetle kablolu ilişkiler temel alınıyor. Bu durum kullanıcıların günlük tecrübesiyle resmi kıymetlendirme kriterleri ortasında besbelli bir fark oluşmasına neden oluyor.
Asimetrik sürat yapısı da tartışmanın arka planında yer alıyor. Yüksek indirme suratlarına rağmen düşük yükleme suratlarının sunulması uzun müddettir eleştirilen bir bahis. Bulut servisleri, uzaktan çalışma ve içerik üretimi üzere kullanım senaryolarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu fark daha fazla hissediliyor.
Kullanıcılar geçmişte kaldırılan Adil Kullanım Kotası uygulamasına benzeri formda bugün de sürat ve kapsama konusunda kağıt üzerinde sunulan pahalarla pratikte karşılaşılan tecrübe ortasında bir uçurum oluştuğunu lisana getiriyor.
