Bilim insanları, Ay toprağına benzeyen ortamda patates yetiştirilebileceğini deneylerle gösterdi. Oregon State Üniversitesi’nden (OSU) uzay biyoloğu David Handy ve ekibi, Ay regolitini laboratuvar ortamında yeniden üreterek patates yetiştirmeyi başardı. Laboratuvarda Ay toprağı yaratıldı
Ay yüzeyini kaplayan gevşek ve tozumsu tabaka olan regolit, bitkilerin büyümesi için gerekli organik maddeleri içermiyor. Bu nedenle bilim insanları, ezilmiş mineraller ve volkanik kül karışımı kullanarak bir Ay toprağı örneği hazırladı. Ancak organik içerik eksikliği nedeniyle bitkilerin burada yetişmesi mümkün değildi. Bu sorunu çözmek için solucan gübresi eklendi. Araştırmacılar, karışıma %5 oranında solucan gübresi eklemenin, patateslerin büyümesini sağlarken aynı zamanda Ay’ın zorlu koşullarını da taklit ettiğini belirledi.
Yaklaşık iki ay süren deney sonunda ise yetiştirilen patatesler hasat edildi, dondurularak kurutuldu ve öğütülerek analiz edildi. DNA incelemeleri, bitkilerin stresle ilişkili genlerini aktive ettiğini gösterdi. İlginç bir şekilde bu patatesler dünya kaynaklı patateslerden daha yüksek bakır ve çinko içeriyordu, bu da insan tüketimi için potansiyel risk oluşturabileceğini düşündürüyor. Ancak bitkilerin besin değerleri, geleneksel patateslerle benzer seviyedeydi. Handy, bunun bitkilerin stresle başa çıkmak için ekstra enerji harcamasına rağmen besin değerini korumasıyla açıklanabileceğini belirtiyor
NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndan n Ay bilimci Jared Long-Fox, çalışmanın önemli bir adım olduğunu ancak Ay’daki radyasyon ve vakum gibi diğer tehlikeleri simüle etmediğini vurguluyor. Ayrıca deneylerin gerçek Ay toprağı üzerinde tekrarlanmasının önemine dikkat çekiyor. Artemis programı kapsamında daha büyük ve çeşitli Ay örneklerinin elde edilmesinin bu tür araştırmalar için kritik olacağını söylüyor. Handy’nin ekibi, farklı patates çeşitlerini Ay toprağı örneklerinde test etmeye hazırlanıyor. OSU’dan bitki biyokimyacısı Aymeric Goyer, amaçlarının Ay’a en uygun patates çeşitlerini belirlemek ve gelecekte genetik seçimle Ay’a daha iyi adapte olan türler geliştirmek olduğunu ifade ediyor. Bu gelişmeler, uzun vadede Ay’da sürdürülebilir tarım ve insanlı üsler için umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.
