İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) teslim edilmesi planlanan iki adet F-35B Lightning savaş uçağı, ABD’den İngiltere’ye yapılan ilk uçuş sırasında yaşanan teknik arızalar nedeniyle yaklaşık iki aydır Atlantik Okyanusu’ndaki Azor Adaları’nda yerde bekliyor. The Telegraph’a göre uçakların her biri yaklaşık 88 milyon sterlin (118 milyon dolar) değerinde. İlk uçuşta teknik arıza yaşandı
Uçakların ABD’nin Teksas eyaletindeki Fort Worth tesislerinden İngiltere’ye transfer edildiği sırada detayları henüz açıklanmayan bir teknik sorun ile karşılaştığı bildirildi. Bunun üzerine iki uçak, Portekiz’e bağlı Azor takımadalarındaki Terceira Adası’nda bulunan Lajes Uluslararası Havalimanı’na acil iniş yaptı.
Sorun yaşayan uçakların, İngiltere’nin toplamda sahip olmayı planladığı 138 adetlik F-35 filosunun son teslimat partilerinden birinin içinde yer aldığı belirtildi. Aynı sevkiyatta bulunan diğer üç F-35B ise geçen ay Norfolk’taki RAF Marham Üssü’ne ulaşmıştı.
Uçaklar Lockheed Martin’in sorumluluğunda
Arızalanan F-35B’lerin henüz resmi olarak RAF envanterine geçirilmediği ve mülkiyetlerinin halen üretici şirket Lockheed Martin’de olduğu ifade edildi. RAF kaynakları, teslimat öncesi tüm teknik problemlerin üretici tarafından giderilmesi gerektiğini belirterek yaşanan sürecin İngiliz Hava Kuvvetleri tarafından yakından takip edildiğini aktardı.
Yetkililer, arızanın tam olarak hangi sistemlerden kaynaklandığını açıklamadı. Ancak uçakların onarımının tamamlanmasının ardından İngiltere’ye yapılacak yaklaşık 1.600 millik uçuş sırasında RAF’a ait Voyager havadan yakıt ikmal uçağının destek sağlayabileceği belirtiliyor. Benzer bir olay daha yaşanmıştı
Bu olay İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri için bir ilk değil. Geçen yıl bir başka RAF F-35B savaş uçağı, teknik arıza nedeniyle Hindistan’da yaklaşık bir ay boyunca mahsur kalmıştı.
Söz konusu uçak, İngiliz uçak gemisi HMS Prince of Wales görev grubu kapsamında Hint Okyanusu üzerinde yürütülen bir sorti sırasında kötü hava koşullarıyla karşılaşmış ve 14 Haziran’da Hindistan’ın Kerala eyaletine acil iniş yapmak zorunda kalmıştı. Teknik arıza nedeniyle yeniden havalanamayan savaş uçağı, sosyal medyada geniş yankı uyandırmıştı.
İngiltere’nin F-35 filosu eleştirilerin odağında
RAF’ın aktif kullanım için hedeflediği 48 adetlik F-35B filosu, son yıllarda operasyonel sorunlar ve bakım problemleri nedeniyle sık sık eleştiriliyor. İngiltere, 2021 yılında da bir F-35B kaybı yaşamıştı. HMS Queen Elizabeth uçak gemisinden kalkış yapan savaş uçağı, motor hava girişine sıkışan koruyucu kapağın fark edilmemesi nedeniyle Akdeniz’e düşmüştü.
İngiltere Ulusal Denetim Ofisi’nin (NAO) 2025 yılında yayımladığı sert rapor ise F-35 programındaki yapısal sorunları ortaya koymuştu. Raporda, İngiltere’nin F-35 filosunun mühendis eksikliği, yedek parça yetersizliği ve deniz ortamında beklenenden yüksek seviyede görülen korozyon problemleri nedeniyle görevlerin yalnızca yaklaşık üçte birini yerine getirebildiği belirtilmişti.
Ayrıca NAO verilerine göre, Ekim 2024 ile Ocak 2025 arasında bakım süreçleri nedeniyle hiçbir F-35 uçağının göreve hazır olmadığı dönemler yaşandı.
