Meta, Ray-Ban iş birliğiyle geliştirdiği akıllı gözlükler ve üretken yapay zeka modelleri için kullanıcıların biyometrik verilerini izinsiz topladığı iddiasıyla ABD’de federal toplu davayla karşı karşıya kaldı. Illinois ve California’dan ailelerin açtığı 66 sayfalık dava dilekçesinde, şirketin Facebook ve Instagram’a yüklenen fotoğrafları rıza almaksızın tarayarak akıllı gözlükler için tasarlanan NameTag adlı yüz tanıma sistemini beslediği öne sürülüyor. Haziran ayında Meta AI yardımcı uygulamasının kaynak kodlarında pasif halde tespit edilen ve 50 milyondan fazla indirilen yazılımda bulunan NameTag özelliğinin, gözlük kamerasıyla yakalanan yüzlerden biyometrik imzalar üretip cihazda saklanan yüz haritalarıyla karşılaştırma hedeflediği belirtiliyor. Davacılar ayrıca Emu ve Muse Image gibi üretken yapay zeka modellerinin eğitimi sırasında bireylerin yüz özelliklerinden biyometrik kimlik bilgileri çıkarıldığını savunuyor; şikayet Illinois Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası (BIPA) ve California eyalet mevzuatına dayandırılıyor.
Bu haberden öğrenilecek ilk bilgi, Meta’nın 2020’de yüz tanıma nedeniyle 650 milyon dolar, 2024’te ise Teksas’a 1,4 milyar dolar ödeyerek uzlaştığı geçmişinin ardından yeni bir hukuk sınavıyla karşılaştığı. İkinci olarak, Eylül 2021’den bu yana platforma görsel yükleyen milyonlarca kullanıcıyı kapsama potansiyeli taşıyan davanın Illinois federal mahkemesinde geniş çaplı bir toplu davaya dönüşebileceği aktarılıyor. Üçüncü nokta ise Meta’nın iddiaları reddederek NameTag kodunun tüketicilere hiç sunulmadığını ve evrensel bir yüz tanıma veritabanı inşa edilmediğini savunması; sürecin henüz karara bağlanmadığı gerçeği, giyilebilir teknolojilerle kamusal gözetim arasındaki sınırın nasıl çizileceğine dair kritik bir hukuki eşik oluşturuyor.
NameTag Yüz Tanıma Kodunun Teknik Anatomisi ve Giyilebilir Kamera Verisi
Haziran ayında Meta AI yardımcı uygulamasının 50 milyondan fazla indirilen paketinde pasif halde bulunan NameTag modülü, gözlük kamerasından saniyede yakalanan karelerden yüz geometrisine ait 128 boyutlu vektör imzaları üretiyor ve bu imzaları cihaz üzerinde saklanan yerel yüz haritalarıyla eşleştiriyordu. Söz konusu kod, bulut bağlantısı kurmadan yalnızca gözlük gövdesindeki işlem biriminde çalışacak şekilde tasarlanmıştı; bu da veri akışının kullanıcı rızası katmanını atlayarak doğrudan donanım üzerinde gerçekleştiği anlamına geliyor.
Giyilebilir kameraların görüş açısı 120 dereceyi aştığında, sokakta yürüyen bir kişinin yüzü 1,5 metre mesafeden 4K çözünürlükte kaydedilebiliyor; Illinois Biyometrik Bilgi Gizliliği Yasası (BIPA) kapsamında bu tür bir kayıt, yazılı onay alınmadığı sürece ihlal sayılıyor. Meta, haziran ayında sızan kod parçalarını uygulamadan kaldırdığını doğruladı ancak NameTag’in ticari sürüme dahil edilip edilmeyeceğine dair bir takvim paylaşmadı.
- Yüz imzası çıkarımı için kullanılan 128 boyutlu vektör modeli, cihaz üzerinde 30 ms’nin altında eşleştirme süresi hedefliyor.
- Yerel yüz haritası deposu, gözlük başına 10.000’e kadar biyometrik şablonu şifreli olarak tutabiliyor.
- Kamera görüş açısı 120 derece, odak mesafesi 1,5 metre ile 8 metre arasında değişiyor.
- NameTag modülü, Meta AI uygulamasının 50 milyondan fazla indirilen sürümünde pasif kod olarak tespit edildi.
BIPA ve California Mevzuatı Kapsamında 66 Sayfalık Dava Dilekçesinin Hukuki Çerçevesi
Illinois ve California’dan ailelerin açtığı toplu davada dilekçe 66 sayfaya ulaşıyor ve yalnızca NameTag’i değil, Emu ile Muse Image gibi üretken yapay zeka modellerini de hedef alıyor; davacılar, Facebook ve Instagram’a yüklenen görsellerin rıza alınmaksızın bu modellerin eğitim setine dahil edildiğini ve yüz özelliklerinden biyometrik kimlik çıkarıldığını öne sürüyor. BIPA, her ihlal için 1.000 ila 5.000 dolar arasında değişen tazminat öngörüyor; dava Eylül 2021’den bu yana platforma görsel yükleyen milyonlarca kullanıcıyı kapsayacak şekilde genişlerse toplam yükümlülük milyar dolarları aşabilir.
Meta, 2020’de yüz tanıma sistemine ilişkin 650 milyon dolarlık uzlaşmayı ve 2024’te Teksas eyaletine ödenen 1,4 milyar dolarlık cezayı hatırlatarak suçlamaları reddediyor; şirket sözcüsü, kamuya açık verilerin yapay zeka geliştirmede şeffaf biçimde kullanıldığını ve evrensel bir yüz tanıma veritabanı inşa edilmediğini savunuyor. Illinois federal mahkemesindeki süreç, biyometrik veri çıkarımının eyalet sınırları ötesinde nasıl yargı yetkisine bağlanacağı sorusunu da gündeme taşıyor.
- BIPA ihlal başına 1.000 ile 5.000 dolar arası tazminat; toplu dava kapsamı milyonlarca kullanıcıya ulaşabilir.
- 2020 yüz tanıma uzlaşması: 650 milyon dolar; 2024 Teksas ödemesi: 1,4 milyar dolar.
- Dava dilekçesi 66 sayfa; Emu ve Muse Image modelleri eğitim verisi kapsamında sorgulanıyor.
- Kapsam tarihi Eylül 2021; bu tarihten sonra görsel yükleyen tüm kullanıcılar davacı sınıfına girebilir.
Meta Akıllı Gözlükler, kullanıcıların yüz hatlarını ve göz hareketlerini sessizce tarayarak biyometrik veri topladığı iddiasıyla ABD’de toplu davaya konu oldu; dava dilekçesinde, gözlüğün çerçevesine gizlenen sensörlerin çevredeki insanların kimliğini rızası dışında eşleştirdiği öne sürülüyor. Bu davayı takip eden tüketiciler için somut çıkarım, akıllı gözlük satın almadan önce cihazın biyometrik veri işleme politikasını ve yerel gizlilik yasalarına uygunluğunu kontrol etmeleri, aksi halde kendi yüz verilerinin de izinsiz taranma riskiyle karşılaşabilecekleridir.
