Prefetch klasörü, Windows’un uygulamaları daha hızlı açmak için tuttuğu dosyaları barındırıyor; klasörü boşaltmak açılışı hızlandırmıyor, yavaşlatıyor. Microsoft’un olay müdahale ekibi dosyaların “uygulamaların sonraki açılışını hızlandırmak için” tasarlandığını ve masaüstü Windows’ta varsayılan olarak açık olduğunu söylüyor.
Mantık basit: Windows bir uygulamayı başlattığında yalnızca o uygulamanın .pf dosyasına bakıyor. Aylardır açılmayan bir programın dosyası belleğe yüklenmiyor, diskte birkaç megabayt tutuyor. Dosyalar uygulamanın kopyası değil, okunacak sayfa ve dosya listesi.
Boyut beklentiden küçük. Bir test makinesinde 364 dosya 27 MB, başka bir kurulumda 481 dosya 13 MB yer kaplıyor. Windows 8’den bu yana klasör en fazla 1.024 dosya tutuyor ve en eskisini önce siliyor; temizlik işini işletim sistemi zaten yapıyor.
Mekanizma yeni değil. Microsoft geliştiricisi Ryan Myers, 2005’te Windows XP için aynı işleyişi anlatmıştı: dosyalar silinince Windows’un veriyi yeniden derlemesi gerekiyor ve bu sırada uygulamalar geçici olarak geç açılıyor.
Prefetch klasörü silinirse ne olur
Windows 7 üzerinde 2013’te yapılan testte klasör boşaltıldıktan sonra açılış 45 saniyeden 61 saniyeye, Word 2010’un açılışı 5 saniyeden 7 saniyeye çıktı. Windows 11’de fark daha küçük: hızlı SSD’lerde gecikme hissedilmiyor, 4 GB RAM’li yavaş bir sanal makinede uygulamalar gözle görülür biçimde geç açılıyor.
2009’da Microsoft, Prefetch ve Superfetch’in geleneksel sabit disklerde rastgele okumayı hızlandırmak için tasarlandığını açıklamıştı. SSD’lerde bu darboğaz kalmadığı için fark küçülüyor, tamamen kaybolmuyor. Windows 7, hızlı rastgele okuma yapan SSD’lerde uygulama açılış ön yüklemesini kendisi kapatmıştı.
Gecikmenin hissedilmemesinin nedeni donanım: NVMe sürücülerde rastgele okuma milisaniyelerle ölçülüyor, XP döneminin sabit disklerinde aynı işlem saniyeler alıyordu. Yeni işlemciler de dosya listesini daha hızlı işliyor, bu yüzden fark günlük kullanımda çoğu zaman ölçülemiyor.
Prefetch klasörü, SysMain (eski adıyla Superfetch) ile karıştırılıyor. SysMain sık kullanılan uygulamaları boş RAM’e taşıyor, Prefetch diskten okunacak sayfaların listesini tutuyor. İkisini aynı ayar sanıp kapatmak, Windows 11’de hız ölçümü yapan biri için yanlış sonuç üretiyor.
Prefetch klasörü hangi durumda silinir
Her .pf dosyası uygulamanın kaç kez açıldığını ve son sekiz açılış zamanını saklıyor. Bu kaydı istemeyen biri klasörü boşaltabilir, karşılığında açılış hızından biraz verir. Gizlilik için silmek ile performans için silmek aynı işlem değil.
Prefetch klasörü içeriğini görmek isteyen Win + R penceresine prefetch yazıp klasörü açabiliyor. Dosya sayısı çoğu makinede üç haneli, toplam boyut 30 MB’ın altında kalıyor; kazanç disk alanında da değil.
Bilgisayar yavaşsa sebep genelde başlangıçta açılan uygulamalar ya da Görev Yöneticisi’nde işlemciyi dolduran bir program oluyor. Microsoft’un kendi hız önerileri başlangıç uygulamalarını kapatmayı, kullanılmayan programları kaldırmayı ve Disk Temizleme’yi işaret ediyor; Prefetch bunların arasında yok. Windows 11’in Xbox modu gibi arayüz değişiklikleri de arka planda benzer servisleri çalıştırıyor.
Windows Server’da Prefetch varsayılan olarak kapalı tutuluyor; sunucularda okuma deseni masaüstünden farklı kuruluyor. Masaüstünde ise karar işletim sistemine bırakıldığında klasör kendini 1.024 dosyada sınırlıyor. Kaynağın tam metni Windows Latest’te duruyor; testlerin makine bazında nasıl yapıldığı da orada anlatılıyor.
