Windows PC’niz siz internette gezinirken, oyun oynarken ya da çalışırken art planda beklemediğiniz bir şey yapıyor olabilir: Güncelleme belgelerinin kimi kesimlerini öteki bilgisayarlarla paylaşmak. Birinci bakışta kulağa garip gelse de bu durum ekseriyetle bir virüs ya da kusur değil. Sebep, Windows’un Teslim İyileştirme özelliği.
10 Saniyede Özet
Windows’un Teslim İyileştirme özelliği, güncelleme evraklarının modüllerini Microsoft sunucularının yanı sıra mahallî ağdaki yahut internetteki öteki bilgisayarlardan alıp paylaşabiliyor.
Bu özellik şahsî evrakları paylaşmıyor ve güvenlik denetimleriyle çalışıyor; lakin art planda internet bant genişliği, upload hızı ve depolama alanı tüketebiliyor.
Kotalı internet, düşük sürat yahut sonlu SSD alanı kullananlar, Ayarlar > Windows Update > Gelişmiş seçenekler > Teslim İyileştirme menüsünden özelliği kapatabilir ya da sırf lokal ağla sınırlayabilir.
Bu sistem, Windows güncellemelerini ve Microsoft Store indirmelerini daha süratli ve verimli hale getirmek için tasarlanmış durumda. Fakat bilgisayarınızın internet irtibatını kullanarak öteki aygıtlara bilgi göndermesi, bilhassa hudutlu internet paketi, düşük sürat ya da depolama sorunu yaşayan kullanıcılar için can sıkıcı olabilir.
Normalde bir Windows güncellemesi indirdiğinizde bilgisayarınız belgeleri direkt Microsoft sunucularından alır. Teslim İyileştirme ise bu süreci eşler ortası bir yapıya dönüştürür. Yani bilgisayarınız, güncelleme belgelerinin birtakım kesimlerini Microsoft sunucuları yerine öbür bilgisayarlardan da indirebilir.
Bu aygıtlar tıpkı lokal ağdaki bilgisayarlar olabilir. Ayarlara bağlı olarak internetteki öbür Windows PC’ler de bu sisteme dahil edilebilir. Tıpkı biçimde sizin bilgisayarınız da indirdiği güncelleme kesimlerini öbür aygıtlarla paylaşabilir.
Microsoft’un emeli burada güncellemeleri hızlandırmak, sunucu yükünü azaltmak ve bilhassa tıpkı ağdaki birden fazla Windows aygıtında data kullanımını düşürmek. Örneğin meskende ya da ofiste birden fazla Windows bilgisayar varsa, birebir güncellemenin her aygıt tarafından başka ayrı indirilmesi yerine kimi belgeler aygıtlar ortasında paylaşılabilir.
Kişisel belgeleriniz paylaşılmıyor
Bu noktada en değerli soru şu: Windows bu bilhassa ferdî belgelerinizi diğerlerine gönderiyor mu? Hayır. Teslim Düzgünleştirme, dokümanlarınızı, fotoğraflarınızı, görüntülerinizi ya da özel belgelerinizi paylaşmaz. Sistem sadece Windows güncellemeleri ve Microsoft Store üzerinden indirilen uygulama güncellemeleriyle ilgili evrak kesimlerini kullanır.
Ayrıca indirilen belgeler güvenlik denetimlerinden geçirilir. Yani güncellemenin öbür bir bilgisayardan kesim parça gelmesi, belgenin düzmece ya da değiştirilmiş olduğu manasına gelmez. Windows bu belgeleri doğrulayarak kullanır.
Sorun güvenlikten çok internet ve depolama tarafında
Teslim Uygunlaştırma teknik olarak inançlı bir özellik olsa da herkes için ülkü olmayabilir. Bilhassa art planda bilgi gönderimi yapılması, kimi kullanıcıların internet tecrübesini etkileyebilir.
Oyun oynarken gecikme artabilir, imajlı görüşmelerde ilişki kalitesi düşebilir ya da indirme/yükleme suratında dalgalanmalar yaşanabilir. Bu durum bilhassa düşük upload suratına sahip temaslarda daha besbelli hale gelir.
Depolama tarafında da benzeri bir durum var. Windows, güncelleme belgelerini süreksiz olarak mahallî önbellekte meblağ. Bu evraklar aşikâr bir mühlet sonra temizlense de birtakım sistemlerde önemli ölçüde alan kaplayabilir. Depolama alanı aslında hudutlu olan kullanıcılar için birkaç GB’lık önbellek bile fark yaratabilir.
Teslim Güzelleştirme hangi durumlarda kapatılmalı?
Bu özelliği herkesin kapatması koşul değil. Süratli internet kontağınız, geniş depolama alanınız ve güçlü bir sisteminiz varsa Teslim Düzgünleştirme art planda çalışırken fark etmeyebilirsiniz. Fakat şu durumlarda ayarları gözden geçirmek mantıklı olabilir:
- Sınırlı internet kotası kullanıyorsanız
- Online oyunlarda gecikme sorunu yaşıyorsanız
- Görüntülü toplantılarda temasınız sık sık düşüyorsa
- Bilgisayarınızda depolama alanı azaldıysa
- Upload suratınız düşükse
- Aynı ağda birden fazla Windows aygıtı yoksa
Windows’un güncelleme paylaşımı nasıl kapatılır?
Bu özelliği kapatmak için Windows ayarlarında birkaç adım kâfi. Ayarlar > Windows Update > Gelişmiş seçenekler > Teslim İyileştirme yolunu izleyin. Burada “Diğer aygıtlardan indirmelere müsaade ver” seçeneğini kapatabilirsiniz.
Bunu yaptığınızda bilgisayarınız güncellemeleri sırf Microsoft sunucularından indirir ve internet üzerinden diğer aygıtlara güncelleme belgesi göndermez.
Tamamen kapatmak istemeyen kullanıcılar için daha istikrarlı bir seçenek de var. Birebir ekranda paylaşımı sadece yerel ağdaki cihazlarla sonlandırabilirsiniz. Böylelikle konutunuzdaki ya da ofisinizdeki öbür Windows bilgisayarlar güncellemelerden yararlanabilir, lakin internet üzerindeki yabancı aygıtlara bilgi gönderimi yapılmaz.
Windows, Teslim Güzelleştirme için bant genişliği sonu koymanıza da müsaade verir. Bu sayede özelliği büsbütün kapatmadan, art planda ne kadar indirme ve yükleme yapabileceğini belirleyebilirsiniz.
Bu ayar bilhassa oyun oynayan, yayın izleyen ya da sık sık manzaralı toplantıya katılan kullanıcılar için işe yarayabilir. Böylelikle Windows güncelleme paylaşımı yapmaya devam eder fakat ilişkinizin tamamını kullanamaz.
Küçük ayar, büyük fark yaratabilir
Teslim Güzelleştirme, Microsoft’un bakış açısından mantıklı bir sistem. Güncellemeleri hızlandırıyor, sunucu yükünü azaltıyor ve tıpkı ağdaki aygıtlarda data tasarrufu sağlayabiliyor. Fakat kullanıcı tarafında tablo her vakit bu kadar problemsiz değil.
Özellikle hudutlu internet, düşük upload suratı, küçük SSD ya da giriş düzeyi donanım kullananlar için bu özellik yarardan çok rahatsızlık yaratabilir. Bu yüzden Windows’un bu ayarını denetim etmek, bilgisayarın art planda ne yaptığını anlamak açısından kıymetli.
Kısacası bilgisayarınızın güncellemeleri paylaşması tehlikeli olmak zorunda değil. Ancak internetinizi, depolama alanınızı ve sistem kaynaklarınızı nasıl kullandığını bilmek sizin elinizde olmalı.
Editörün notu
Windows’un Teslim Güzelleştirme özelliği güvenlik açısından direkt tehlikeli olmasa da kullanıcıların internet ilişkisi, depolama alanı ve sistem kaynakları üzerinde fark edilmeyen bir yük oluşturabiliyor. Bilhassa kotalı internet kullanan, düşük upload suratına sahip olan yahut SSD alanı hudutlu kalan kullanıcıların bu ayarı denetim etmesinde yarar var. Microsoft’un güncellemeleri daha verimli dağıtma gayesi anlaşılır; fakat bilgisayarın art planda ne kadar bilgi paylaştığını bilmek ve sonlandırmak kullanıcı tercihine bırakılmalı.